Straatnamen Nieuwbouw Wijchen-West bekend
Dinsdag 16 juni 2026
Dialect en volkshelden geven wijken een Wijchens karakter
De voorbereidingen voor nieuwbouwplan Wijchen West zijn in volle gang. Daarbij hoort ook het bedenken van nieuwe straatnamen. Inwoners van gemeente Wijchen dachten hierover mee. Ze stuurden een groot aantal ideeën, waardoor de wijken De Vormers en De Groene Geest ieder een eigen karakter krijgen.
De Groene Geest: straatnamen in Wijchens dialect
Dit voorjaar konden inwoners Wijchense dialectwoorden insturen voor de straatnamen van De Groene Geest. Er kwamen maar liefst 160 woorden binnen, waarvan sommigen meer dan 400 ‘likes’ kregen.
Een straatnaam moet goed uitspreekbaar en gemakkelijk zonder fouten te schrijven zijn. Bij de selectie is ook gekeken naar de uitleg van de mensen die de woorden instuurden. Daarnaast is het Groot Wijchens woordenboek Wânne Praot van Pedro Willems gebruikt. Dit zijn de straatnamen voor De Groene Geest:
• Kritsweg: een krits is een huismus
• De Durslag: een vergiet
• Het Poeleke: in het dialect betekent dit een kinderhand
• De Kettingpo: de paardenbloem
• De Smeel: een soort gras dat op geestgrond (de zandsoort waar De Groene Geest naar is vernoemd) groeit
• Het Benkske: het bankje, vooral bekend door het boek 'Allennig op ’n Benkske'
• Onjeklonje: dialectwoord voor eau de cologne
• De Soppot: de ouderwetse gietijzeren wasketel
• De Bliekerd: iemand die nieuwsgierig of onnozel kijkt
• Rondumme: typisch Wijchens dialectwoord voor een dubbele boterham
• De Durpel: de drempel
• Ginderwijd: betekent ginds, ver weg
• Griebelgraauw: dialectwoord voor schemering
• De Griessel: de tuinhark
• De Langbinder: de langpootmug
Bij deze straatnaamborden komen bordjes met uitleg. Zo weet iedereen straks wat de bijzondere woorden betekenen.
De Vormers: straatnamen met Wijchense volkshelden
Voor De Vormers is gekozen voor het thema Wijchense volkshelden. Dit zijn personen die veel voor de Wijchense samenleving hebben betekend. Begin 2024 stuurden inwoners namen van Wijchense (volks)helden in. Dit leverde een lijst van 80 namen op. Hiervan waren 20 namen geschikt. Geboren en getogen Wijchenaar, dorpsgids Geert Willems, bracht de lijst terug naar 12 namen. Deze namen komen terugkomen in de straatnamen van De Vormers:
• Dr. B.J. Seldenrathstraat
Huisarts in Wijchen die zijn leven wijdde aan zorg en integriteit. In oorlogstijd werd hij gedeporteerd naar een concentratiekamp. Als arts hielp hij daar onder andere verschillende Wijchenaren.
• Zus van Ewijkstraat
Café-eigenares, bedrijfsleider van een transportbedrijf en moeder van vier kinderen. Ze stond bekend om haar doorzettingsvermogen, vastberadenheid, ondernemersgeest en veel gezelligheid.
• Miep Meuwsstraat
Betrokken vroedvrouw die 4.000 Wijchense kinderen hielp bij hun geboorte.
• Wim Schuursstraat
Hielp als kassier bij de Boerenleenbank veel gezinnen financieel overeind te blijven. Ook liet hij de welvaart voor de gemeente en inwoners groeien. Tijdens de oorlog hielp hij te voorkomen dat boerenzonen naar Duitsland werden gestuurd. Ook verborg hij een Joods meisje, waarvoor hij werd opgepakt.
• Gebroeders Guelenstraat
Vernieuwers in de bouw doordat zij PéGe-woningen (prefab-woningen) ontwierpen en er 16.000 bouwden. Ook hadden ze veel aandacht voor het welzijn van hun medewerkers.
• Hermanus Jeurissenstraat
Verzetsheld die zijn leven gaf om zijn kinderen te beschermen. Zijn (klein)kinderen namen zijn manier van leven, denken en handelen en zijn streven naar vrijheid en rechtvaardigheid over en vervulden verschillende maatschappelijke functies.
• Joke Toonenstraat
Streed op jonge leeftijd als Engelandvaarder voor vrijheid in de oorlog en zette zich later via de politiek in voor ‘de gewone man’.
• Jan Moorsstraat
Dorpssmid en een bekend gezicht in Wijchen. Hij stond altijd klaar voor anderen en redde een kind uit een brandende woning.
Ook namen voor fietspaden
Niet alleen de straten krijgen een naam. Ook de fietspaden in de Groene Geest worden benoemd, zodat hulpdiensten goed hun werk kunnen doen. Deze krijgen namen van fietsonderdelen, net zoals ander fietspaden in Wijchen:
• Het Tandwiel, dit fietspad onder de spoorlijn door, verbindt De Groene Geest met De Vormers
• De Bidon
• Het Ventiel
De Groene Geest: straatnamen in Wijchens dialect
Dit voorjaar konden inwoners Wijchense dialectwoorden insturen voor de straatnamen van De Groene Geest. Er kwamen maar liefst 160 woorden binnen, waarvan sommigen meer dan 400 ‘likes’ kregen.
Een straatnaam moet goed uitspreekbaar en gemakkelijk zonder fouten te schrijven zijn. Bij de selectie is ook gekeken naar de uitleg van de mensen die de woorden instuurden. Daarnaast is het Groot Wijchens woordenboek Wânne Praot van Pedro Willems gebruikt. Dit zijn de straatnamen voor De Groene Geest:
• Kritsweg: een krits is een huismus
• De Durslag: een vergiet
• Het Poeleke: in het dialect betekent dit een kinderhand
• De Kettingpo: de paardenbloem
• De Smeel: een soort gras dat op geestgrond (de zandsoort waar De Groene Geest naar is vernoemd) groeit
• Het Benkske: het bankje, vooral bekend door het boek 'Allennig op ’n Benkske'
• Onjeklonje: dialectwoord voor eau de cologne
• De Soppot: de ouderwetse gietijzeren wasketel
• De Bliekerd: iemand die nieuwsgierig of onnozel kijkt
• Rondumme: typisch Wijchens dialectwoord voor een dubbele boterham
• De Durpel: de drempel
• Ginderwijd: betekent ginds, ver weg
• Griebelgraauw: dialectwoord voor schemering
• De Griessel: de tuinhark
• De Langbinder: de langpootmug
Bij deze straatnaamborden komen bordjes met uitleg. Zo weet iedereen straks wat de bijzondere woorden betekenen.
De Vormers: straatnamen met Wijchense volkshelden
Voor De Vormers is gekozen voor het thema Wijchense volkshelden. Dit zijn personen die veel voor de Wijchense samenleving hebben betekend. Begin 2024 stuurden inwoners namen van Wijchense (volks)helden in. Dit leverde een lijst van 80 namen op. Hiervan waren 20 namen geschikt. Geboren en getogen Wijchenaar, dorpsgids Geert Willems, bracht de lijst terug naar 12 namen. Deze namen komen terugkomen in de straatnamen van De Vormers:
• Dr. B.J. Seldenrathstraat
Huisarts in Wijchen die zijn leven wijdde aan zorg en integriteit. In oorlogstijd werd hij gedeporteerd naar een concentratiekamp. Als arts hielp hij daar onder andere verschillende Wijchenaren.
• Zus van Ewijkstraat
Café-eigenares, bedrijfsleider van een transportbedrijf en moeder van vier kinderen. Ze stond bekend om haar doorzettingsvermogen, vastberadenheid, ondernemersgeest en veel gezelligheid.
• Miep Meuwsstraat
Betrokken vroedvrouw die 4.000 Wijchense kinderen hielp bij hun geboorte.
• Wim Schuursstraat
Hielp als kassier bij de Boerenleenbank veel gezinnen financieel overeind te blijven. Ook liet hij de welvaart voor de gemeente en inwoners groeien. Tijdens de oorlog hielp hij te voorkomen dat boerenzonen naar Duitsland werden gestuurd. Ook verborg hij een Joods meisje, waarvoor hij werd opgepakt.
• Gebroeders Guelenstraat
Vernieuwers in de bouw doordat zij PéGe-woningen (prefab-woningen) ontwierpen en er 16.000 bouwden. Ook hadden ze veel aandacht voor het welzijn van hun medewerkers.
• Hermanus Jeurissenstraat
Verzetsheld die zijn leven gaf om zijn kinderen te beschermen. Zijn (klein)kinderen namen zijn manier van leven, denken en handelen en zijn streven naar vrijheid en rechtvaardigheid over en vervulden verschillende maatschappelijke functies.
• Joke Toonenstraat
Streed op jonge leeftijd als Engelandvaarder voor vrijheid in de oorlog en zette zich later via de politiek in voor ‘de gewone man’.
• Jan Moorsstraat
Dorpssmid en een bekend gezicht in Wijchen. Hij stond altijd klaar voor anderen en redde een kind uit een brandende woning.
Ook namen voor fietspaden
Niet alleen de straten krijgen een naam. Ook de fietspaden in de Groene Geest worden benoemd, zodat hulpdiensten goed hun werk kunnen doen. Deze krijgen namen van fietsonderdelen, net zoals ander fietspaden in Wijchen:
• Het Tandwiel, dit fietspad onder de spoorlijn door, verbindt De Groene Geest met De Vormers
• De Bidon
• Het Ventiel